Hội thảo thơ Mai Văn Phấn và Đồng Đức Bốn

alt

Được sự đồng ý của Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hải Phòng. Ngày 15 tháng 5 năm 2011 Hội Nhà văn Hải Phòng tổ chức Hội thảo thơ Mai Văn Phấn và Đồng Đức Bốn.  Địa điểm tại tầng 9 Bar Vũ Trụ số 22 Lý Tự Trọng Hải Phòng. Nhà thơ Mai Văn Phấn và nhà thơ Đồng Đức Bốn sáng tác theo hai khuynh hướng và phong cách khác nhau là hai hiện tượng thơ trên thi đàn trong vài thập niên qua. Nếu Đồng Đức Bốn trung thành với thơ truyền thống bằng bút lực lục bát ấn tượng. Thì ngược lại Mai Văn Phấn là nhà thơ tiên phong sáng tạo theo hướng đổi mới cách tân định hình một tư duy thẩm mỹ mới và anh đã thành công được dư luận hoan nghênh đánh giá cao. Tổ chức Hội thảo thơ Mai Văn Phấn và Đồng Đức Bốn BTC mong muốn bằng phân tích tường giải cụ thể trên cơ sở học thuật đặt trong lộ trình thơ ca đương đại chúng ta cùng luận giải thấu đáo về hai hiện tượng thơ. Qua đó mở rộng biên độ nhận thức góp phần mở ra hướng đi mới cho thơ hiện nay. Nhân sự kiện này CB trân trọng giới thiệu đến độc giả Chùm thơ Đồng Đức Bốn và Chùm thơ Mai Văn Phấn.


CHÙM THƠ ĐỒNG ĐỨC BỐN

CHĂN TRÂU ĐỐT LỬA

Chăn trâu đốt lửa trên đồng
Rạ rơm thì ít gió đông thì nhiều
Mải mê đuổi một con diều
Củ khoai nướng để cả chiều thành tro.

 

CHỢ BUỒN

Chợ buồn đem bán những vui
Đã mua được cái ngậm ngùi chưa em
Chợ buồn bán nhớ cho quên
Bán mưa cho nắng bán đêm cho ngày
Chợ buồn bán tỉnh cho say
Bán thương suốt một đời này cho yêu
Tôi giờ xa cách bao nhiêu
Đem thơ đổi lấy những chiều tương tư.

 

XIN TRỜI MỘT TRẬN MƯA RÀO ĐÓN TÔI

Trở về với núi với sông
Trở về với đất với không có gì
Hồn thơ lục bát ra đi
Xin người ở lại sống vì nhau hơn
Vì nhau thì bão hết cơn
Bao nhiêu là những giận hờn sẽ tan
Đã không theo đóm ăn tàn
Xin đừng trâu lấm vẫy càn ngõ quê
Đã không mắc phải bùa mê
Xin đừng quên chốn đi về thiên thai
Đã tin đêm ngắn ngày dài
Biết hoa hồng dẫu lắm gai vẫn cầm
Đã đi ngậm ngải tìm trầm
Làm sao tránh khỏi lỗi lầm ban mai
Nếu còn tin ở đất đai
Bao nhiêu gánh nặng trên vai cũng thường
Nếu còn là kẻ bất lương
Bao nhiêu bão tố mười phương đổ vào
Tôi giờ về với trăng sao
Xin trời một trận mưa rào đón tôi.

ĐĐB

 

CHÙM THƠ MAI VĂN PHẤN

TẮM ĐẦU NĂM 

Thanh tẩy mãi vẫn không thấy sạch
quay về tắm bằng ngọn đèn
thử đưa bờ vai về phía ánh sáng
rồi cả hai tay
bàn chân cằm đầu gối
cả đôi tròng mắt và tiếng ho khan
xối ánh sáng vào từng góc khuất
góc khuất như lò thúc mầm
như thép nóng đem tôi vào nước
như ổ trứng trong ổ đang ấp
rễ thân cành đã chiết đâm ngang
tắm gội cho mùa xuân về
vừa lặn vào ánh sáng
vừa gọi thầm ông bà cha mẹ
cơ thể bốc cao về phía ngọn đèn
vừa xối mạnh vừa gọi tên em
ánh sáng bồng bềnh bụng mang dạ chửa
thử gọi một ai xa lắc xa lơ
ngọn đèn lặng phắc càng tỏ
càng tỏ.

 

GIÓ THỔI

Chúng mình hôn nhau trong hành lang hẹp
trên cỏ xanh trong những góc tối
trên tháp chuông bên gốc cây cổ thụ...
bốn bề nước tràn ướt chân
lúc ấy gió thổi rất mạnh
con sâu đo em đu lên người anh
thì thầm gặm hết những xanh non
con ong vẫn nhởn nhơ bay
thác đổ đều đều mưa rơi rất chậm
nhưng tất cả ngọn cây đều bạt về một phía.

 

NHẮM MẮT

Khi nhắm mắt chợt thấy thế giới không còn ô nhiễm. Những khoảng không thanh sạch quanh ta lan tỏa đan cài. Thấy mình thuở nhỏ đi giữa lòng nhà thờ cầm cây nến sáng. Ánh sáng ngọn nến đang tràn vào hốc mắt vào trũng đất sâu bất động giữa vòm cây bí ẩn mướt xanh. Nhắm mắt thấy rừng cây cũng giống khu vườn. Những cây song mây cây dương xỉ cỏ dại cao lớn hiện hình cổ thụ. Những chiếc lá kim vươn rộng che rợp chung quanh. Con ong đất con nhím con sóc con bò mộng cao lớn như nhau... Và bất động hồi lâu trong mắt nhắm. Dù linh cảm đã mách giùm tôi chúng vẫn đang tìm mồi đâu đây đang quạt gió đang hoảng hốt... Nhắm mắt nhìn mọi người và đồ vật thật công nhiên thật rõ. Sách bút giường tủ dao thớt chiếc xe đạp cũ đều kích cỡ như nhau. Mỗi cơ thể con người mở ra nhiều con mắt lạ khi những nọc độc bị phong kín vĩnh viễn không tìm thấy đường ra. Tôi nhắm mắt thấy em không chằm bặp rộn ràng như khi mở mắt. Nhưng sự im lặng của em vang lên những âm thanh kỳ lạ mách bảo rằng tình yêu đã thấm vào cây cối đường xá phố nhà vào vườn tược ruộng nương sông suối... Từ nay ta không cần nghi ngờ điều gì khi nhắm mắt.

MVP



catbien

Tham luận của PGS. TS. Văn Giá: Thơ sinh ra để nói về niềm hy vọng của con người.
Anh viết: Tôi muốn nói về thơ Mai Văn Phấn. Có những điều do nói quá nhiều dễ trở nên sáo ngữ.

Với Mai Văn Phấn tôi thấy điều mà tôi đang nói: “Thơ sinh ra để nói về niềm hy vọng của con người” bỗng hiện lên thật sống động có hồn vía hình hài rõ rệt. Trong tính toàn thể nhất quán thơ Mai Văn Phấn đã cất lên những niềm hy vọng mãnh liệt và cảm động của con người. Hy vọng làm nên sự sống thăng hoa sự sống. Tắt hy vọng nghĩa là sự sống cũng lụi tàn. Và hy vọng cũng chính là sự sống. Biểu hiện thì đa dạng nhưng đích đến quy chụm. Mai Văn Phấn đã thi triển tư tưởng này một cách nhất quán nồng nhiệt càng về sau càng sáng tỏ. (Ảnh: Nhà thơ Văn Giá đọc tham luận)

catbien

Tham luận của nhà thơ Khánh Phương. Mai Văn Phấn và Đồng Đức Bốn từ hai phương chiều của ”phép lạ” của thi ca.

Chị viết: Tôi không có nhiều điều cần so sánh giữa hai nhà thơ ngoại trừ việc thơ đối với cả hai người họ dường như là định mệnh hay nói một cách cầu kỳ hơn là phép lạ. Thơ đến với Đồng Đức Bốn giữa khi ông trằn lưng nếm trải những nhọc nhằn lung lạc của đời sống. Còn với Mai Văn Phấn thơ là một “âm mưu”. Âm mưu này khiến cho ông không thể trở thành bất cứ gì khác ai khác ngoài Mai Văn Phấn. Khiến ông suốt cả đời mang tiếng là nhà thơ lúc ăn lúc ngủ lúc khóc lúc cười đều bị âm mưu hành hạ. May sao âm mưu ấy là Đẹp. (Ảnh: Nhà thơ Khánh Phương đọc tham luận)

catbien

Tham luận của PGS. TS. Phạm Quang Trung: Không gian và hành trình thơ Mai Văn Phấn

Anh viết: Trên thi đàn Việt chừng mươi năm trở lại đây cái tên Mai Văn Phấn đã trở nên quen thuộc nhưng theo ý nghĩa không mấy quen thuộc của từ này. Ý tôi muốn nói anh không phải là nhà thơ của công chúng rộng rãi mà dứt khoát thuộc về thứ công chúng tinh hoa - tinh hoa theo nghĩa riêng không chỉ có học một cách thông thường nghĩa là luôn tự bổi bổ từ nhiều nguồn khác nhau những tri thức thi ca - nghệ thuật đích thực mà theo nghĩa đặc biệt ở chỗ luôn vươn tới kiểu tư duy cùng dạng tư tưởng thi ca - nghệ thuật mới lạ kể cả khác lạ bằng mọi cách và bằng mọi giá. (Ảnh: PGS. TS. Phạm Quang Trung đọc tham luận)

catbien

Tham luận của nhà thơ Vân Long: Mai Văn Phấn– người lữ hành qua sa mạc.

Anh viết: Hải Phòng là một vùng đất dễ sản sinh ra những tài năng dị biệt trong lĩnh vực Thơ. Mai Văn Phấn là một trường hợp thật riêng khác mà phải qua một quá trình dài ta mới nhận ra bởi anh luôn không chịu ổn định một phong cách nào luôn tự phá vỡ thế đứng ngỡ như tạm ổn định để bước sang một giai đoạn thể nghiệm mới. Nhưng Mai Văn Phấn ngược với vẻ ngoài thư sinh anh là người say mê leo núi vượt biển không biết mỏi mục tiêu luôn ở phía chân trời. (Ảnh: Nhà thơ Vân Long đọc tham luận)

catbien

Gửi anh Nguyễn Thái Thanh:
Tôi nghĩ đây là cuộc hội thảo thu hút được sự quan tâm của rất nhiều người cả trong lĩnh vực sáng tác phê bình lẫn độc giả...

...
Vâng thưa anh Hội thảo thực sự thu hút được sự quan tâm của các nhà thơ nhà văn nhà nghiên cứu lý luận phê bình nghệ thật và đông đảo các bạn yêu thơ. BTC mong muốn bằng phân tích tường giải cụ thể trên cơ sở học thuật đặt trong lộ trình thơ ca đương đại chúng ta cùng luận giải thấu đáo về hai hiện tượng thơ. Qua đó mở rộng biên độ nhận thức góp phần mở ra hướng đi mới cho thơ hiện nay. (Ảnh: Nhà thơ Bằng Việt- Chủ tịch Hội LH VHNT Hà Nội phát biểu trong hội thảo)

catbien

Tham luận của Nhà thơ Nguyễn Chí Hoan: Thơ Mai Văn Phấn từ thế giới đến thế giới.

Anh viết: Tất cả những ai từng đọc từng nghe đều biết thơ Mai Văn Phấn là một phong cách văn chương hết sức độc đáo. Mai Văn Phấn thường ít đưa ra những hình ảnh thơ xa lạ hay kỳ quái ít khi vặn vẹo tu từ nhằm tạo những chữ phái sinh hay điệp lặp khác người mà điều thường gặp trong thơ anh là sự chuyển đạt những cảm giác và ấn tượng lạ lùng thông qua các hình ảnh quen thuộc của thơ ca Việt nhưng đã được tổ chức theo một hướng hoàn toàn khác. (Ảnh: Nhà thơ Nguyễn Chí Hoan đọc tham luận tại hội thảo)

catbien

Gửi anh Ngọc Du:
Hai tác giả trên nhiều bài thơ đọc đi đọc lại vẫn thích.

...
Vâng thưa anh Nếu Đồng Đức Bốn là nhà thơ lục bát tài ba bẩm sinh trung thành với thơ truyền thống bằng bút lực giàu ấn tượng đại diện tiêu biểu cho thi pháp cổ điển thì ngược lại Mai Văn Phấn là nhà thơ tiên phong sáng tạo theo hướng đổi mới cách tân định hình một tư duy thẩm mỹ mới và điều đáng mừng là anh đã thành công được khẳng định được dư luận hoan nghênh đánh giá cao. (Ảnh: Nhà thơ Vũ Quần Phương đọc tham luận tại hội thảo)

catbien

Tham luận của Nhà thơ Vũ Thúy Hồng: Đồng Đức Bốn- Thơ và đời giữa cõi hư không.

Chị viết: Ấn tượng sâu sắc về Đồng Đức Bốn trong tôi là nhận xét của nhà thơ Trịnh Hoài Giang “Một con người đặc biệt bậc nhất làng văn Việt Nam cả trong đời thường lẫn trong văn chương”. Nói đến Đồng Đức Bốn cái thực cái hư sự thánh thiện và trần tục đan xen nhau đến mức không thể phân biệt. Khi tiếng tăm đã nổi như cồn thơ được người ta truyền khẩu hàng trăm câu độc đắc ta thấy có một Đồng Đức Bốn thật kỳ lạ. (Ảnh: Vũ Thuý Hồng đọc tham luận)

catbien

Nhà thơ Nguyễn Đức Tùng: Mai Văn Phấn- từng ngón đêm lóe sáng.
Nhà thơ Nguyễn Đức Tùng hiện đang ở hải ngoại gửi tham luận về nhờ BTC đọc giúp.

Anh viết: Trong mỗi bài thơ hay có một luồng gió lạnh thổi qua. Ngược lại những bài thơ buồn bã nhất cũng hiến tặng một chữ một câu một hình ảnh ấm áp nâng người đọc lên tìm cách tha thứ cho họ.Và: khi sáng tạo nhạc điệu của bài thơ đi trước ngôn ngữ một khoảng cách vừa đủ để ý nghĩa của ngôn ngữ trở nên mơ hồ. Sự sinh thành của thơ Mai Văn Phấn của những bài hay nhất của anh bắt đầu trong cõi mờ mờ ảo ảo ấy. Ở đó thơ chuyển động nhanh hơn bài thơ. (Ảnh: Các đại biểu tham dự hội thảo)

catbien

Tham luận của Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo: Đồng Đức Bốn bắc cầu lục bát.
Anh viết: Nói đến Đồng Đức Bốn là người ta nghĩ ngay đến thơ lục bát.

Là bởi có mấy người nổi tiếng theo nhau phong đai phong đẳng lục bát choanh. Cũng có thể là chính thơ anh tự tấn phong cho anh? Tôi nghĩ: cả hai. Và: Đồng Đức Bốn càng không phải là một nhà thơ mang tư tưởng thiền anh chính là một nhà thơ hiện thực mang bi kịch lãng mạn. Vì vậy mà nhiều khi anh ngơ ngác trước những nghịch lý trớ trêu của cuộc đời. Và anh đã làm thơ đặc biệt là thơ lục bát gây được ấn tượng trong lòng bạn đọc. Có thể nói Đồng Đức Bốn đã “bắc cầu lục bát” để đến với cuộc đời này. (Ảnh: Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đọc tham luận)