HỘI NHÀ VĂN HẢI PHÒNG

Hội Nhà văn Hải Phòng được thành lập ngày 26.1.2005, trên cơ sở chuyển đổi của Hội Văn học lúc đó với 97 hội viên. Số hội viên hiện có là 124 người, với 82 nhà thơ và 42 nhà văn, trong đó có 26 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Đây cũng là hội có số hội viên đông nhất trong 9 hội chuyên ngành của Hội Liên hiệp Văn học- Nghệ thuật Hải Phòng và đứng thứ ba toàn quốc.

Sau 5 năm hoạt động, tính đến ngày 26.1.2010, sáng tác của Hội Nhà văn Hải Phòng "được mùa" với hơn 150 tác phẩm ra đời. Có hơn 25 lượt hội viên được giải thưởng hằng năm của Liên hiệp các Hội Văn học- nghệ thuật Việt Nam; hơn 30 lượt hội viên đã giành được giải thưởng các loại. Hầu như cuộc thi văn chương nào, các nhà văn Hải Phòng cũng đoạt giải, trong đó có nhiều giải danh giá. 

Hội Nhà văn Hải Phòng được biết đến là nơi hội tụ của nhiều thế hệ nhà văn, nhà thơ "của một thời" như Khái Hưng, Trần Tiêu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyên Hồng, Nguyễn Đình Thi, Thế Lữ, Lê Đại Thanh... Thế hệ trưởng thành sau đó, văn xuôi có Bùi Ngọc Tấn, Đình Kính, Trần Tự, Bão Vũ, Đoàn Lê, Cao Năm, Lưu Văn Khuê...; thơ có Thi Hoàng, Đào Cảng, Trịnh Hoài Giang, Dư Thị Hoàn, Phạm Ngà, Hồ Anh Tuấn, Mai Văn Phấn, Vũ Thị Huyền,...

Nhưng Hải Phòng vẫn đang tìm cách trẻ hóa để nuôi dưỡng một thế hệ tiếp nối tiềm năng cả về lượng và chất. Nếu có thể phát triển cái nền tảng của truyền thống nối tiếp ấy, chắc chắn, tiềm lực sáng tác của Hải Phòng sẽ ngày càng vững mạnh. Không gì khác hơn, cần có giải pháp cấy mầm trong thế hệ để tìm tài năng sáng tác, để ươm cho những mầm cây ấy sinh sôi. Những trang viết của Hội viên Hội nhà văn Hải Phòng luôn song hành cùng những trang lịch sử: Một Hải Phòng những ngày đầu giải phóng, một Hải Phòng những ngày đánh Mỹ, Hải Phòng đầy trăn trở những ngày đầu bước vào cuộc sống thị trường và Hải Phòng hồ hởi trong công cuộc đổi mới công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước. 

Được thành lập ngày 15.1.1964, đến đầu năm 2010, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng vừa tròn 46 năm xây dựng và trưởng thành. Từ tên gọi ban đầu là Chi hội Văn học nghệ thuật Hải Phòng, gồm 5 tiểu ban với chưa đầy 100 hội viên, ngày nay Hội đã có 9 hội chuyên ngành quy tụ hơn 550 anh chị em hội viên hoạt động trên mọi lĩnh vực văn học nghệ thuật. Rất nhiều anh chị em buổi ban đầu chập chững giờ đây đã trở thành những tác giả, những nghệ sĩ có tên tuổi trong cả nước.

Không dễ một Hội văn học nghệ thuật địa phương nào có được bề dày 46 năm, bởi Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng, với tên gọi đầu tiên là Chi hội Văn học nghệ thuật Hải Phòng, được thành lập sớm thứ hai trên miền Bắc sau ngày một nửa đất nước được giải phóng, trước Hà Nội hai năm. Hồi đó Hà Nội tập trung hầu hết các nhà văn, các nghệ sĩ có tên tuổi nên nhu cầu thành lập Chi hội chưa trở nên bức thiết.

Những năm mới chỉ có Ban vận động thành lập Chi hội, Hải Phòng đã chứng tỏ đội ngũ tiềm tàng với những người lãnh đạo tài năng và tâm huyết: Nhà văn Nguyên Hồng, nhạc sĩ Trần Hoàn, nhà thơ Nguyễn Viết Lãm; bên cạnh là Lê Đại Thanh, Bùi Ngọc Tấn, Nguyễn Quang Thân, Nguyễn Thanh Toàn, Giang Tấn, Nguyễn Hoàng, Nguyên Bình, Thúc Hà, Nguyễn Văn Chuông...

Liền đấy đã nhìn thấy rất nhiều những tài năng hứa hẹn xuất thân từ đội ngũ trí thức, từ công nhân. Rồi Vân Long, Hoàng Hưng, Đào Cảng, Trịnh Hoài Giang, Nguyễn Thanh Toàn, Thanh Tùng, Thi Hoàng... Khoẻ khoắn, trong trẻo như lá non, hừng hực như hơi thở của biển cả- đó là đặc điểm của văn chương Hải Phòng những năm chống Mỹ. Cây bút trẻ thời nào chả có, điều đáng chú ý ở đây là sự xuất hiện hàng loạt và để lại ấn tượng ngay từ đầu.

Những anh em có mặt từ thời kỳ ấy, kể cả trong văn xuôi, đến nay vẫn tiếp tục đi xa, tiến xa trong sự nghiệp. Thế mà bắt đầu gần như từ con số không! Những ánh hào quang xưa từng đem lại vầng sáng cho Hải Phòng- nơi đã sản sinh ra họ, như Vi Huyền Đắc, Thế Lữ, Khái Hưng, Trần Tiêu,... sau ngày giải phóng chỉ còn là những ký ức xa xôi.

Với Nguyên Hồng, ông ở Hà Nội và Bắc Giang nhưng vẫn đi về với quê hương thứ hai nặng tình nặng nghĩa của mình, để rồi một ngày đầu năm 1964, đã xúc động đọc bài diễn văn khai mạc Đại hội thành lập tổ chức của những người hoạt động văn học nghệ thuật Thành phố Cảng và trở thành vị Chủ tịch đầu tiên của Hội. Giờ đây, sau 46 năm, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng đã có hơn 550 hội viên, trong đó có 124 anh chị em hoạt động văn học.

Đúng vậy, Hải Phòng là miền đất của văn chương, bắt đầu từ những vị Trạng nguyên: Lê Ích Mộc, Trần Tất Văn và nhất là danh nhân văn hoá Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ngay sóng biển cũng ngọn cao ngọn thấp và lúc triều lên triều xuống. Mừng nhất là bên cạnh những tác giả đã được khẳng định từ những năm chống Mỹ nay vẫn giữ được vị trí của mình, Hải Phòng lại nổi lên những gương mặt mới, những giọng điệu mới cách đây chục năm chỉ được bắt đầu. Nhưng mừng hơn cả đó là sự tìm tòi và không ngừng đổi mới của đa số tác giả, để không bị nhoè lẫn, để vượt lên chính mình, để đích thực là văn chương.

Trong lịch sử, không thiếu gì những sự kiện vĩ đại, những năm tháng huy hoàng đi qua mà không có dấu vết trong văn học. Chúng ra không như vậy, những người viết văn làm thơ Hải Phòng không để vậy, họ viết về chính thời kỳ của mình, về thành phố mình.

Năm 2010 đã đến, kỷ niệm 46 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hải Phòng, kỷ niệm 5 năm ngày thành lập Hội Nhà văn Hải Phòng, chúng ta biết nhiệm vụ của văn học đối với lịch sử và tương lai rất nặng. Làm ra lịch sử là cả nước, cả dân tộc nhưng phản ánh lịch sử lại chỉ số ít người, trong đó có nhà văn. Chỉ nghĩ đến điều này thôi, những người viết văn làm thơ đất Cảng đã cảm thấy một gánh rất nặng trên vai mình, trong khi chưa có thể nói là đã trả xong gánh nợ lòng đối với quá khứ, càng chưa có thể nói đã san lấp được cho lịch sử những khoảng trống người trước còn để bỏ trong văn chương.

CB